Aziz Kocaoğlu İBŞB Başkanı

Sayın Başkan, öncelikle web sitemizde "Konuk" bölümümüzde yer almayı kabul ettiğiniz için teşekkür ederiz. PLATFORM İZMİM'in öncelikle cevabını aradığı sorular ile başlayalım. Kent ve mimarlık özelinde nasıl bir "İzmir" düşlüyorsunuz?

Öncelikle İzmirli mimarların, meslek örgütleriyle birlikte yıllardır kenti ilgilendiren konularda sürdürdükleri duyarlı yaklaşımlarından dolayı takdir ettiğimi belirtmek isterim. Yönelttiğiniz soruları da bu duyarlılığın ve kent için değerli yaklaşımın bir ürünü olarak değerlendiriyorum.

Kuşkusuz, sağlıklı ve nefes alınabilir; estetik yapılarla donatılmış kentlerin oluşumu, mimarların yaratıcı katkıları olmadan gerçekleştirilemez. Ancak ne yazık ki belki de ülkemizin özel koşulları nedeniyle sözünü ettiğimiz sağlıklı kentleşmeyi yaratamadığımız da ortada. Kuşkusuz bunun en önemli etmenlerinin başında, Kurtuluş Savaşımızı takip eden yaklaşık 85 yıllık süreci kapsayan, ülkemizin hem kalkınma çabalarının hem de hızlı bir kentleşme gerçeğinin iç içe geçmesi gelmektedir. Türkiye, bir yandan tarım toplumundan kurtulup sanayileşirken diğer taraftan da köylülükten kentliliğe geçiş sürecini yaşamıştır. Başka ulusların yüzyılları bulan bu gelişim serüvenini, ülkemiz 85 yıl gibi kısa bir süreye sığdırmıştır.

Bunun getirdiği sağlıksız kentleşmenin sancıları da günümüze değin taşınmıştır. Şimdi önümüzde duran görev; mimarlarımız, şehir plancılarımız, inşaat mühendislerimiz gibi planlama-tasarım-yaratıcılık alanlarında çalışan tüm kentlilerimiz ve bağlı bulundukları meslek örgütleri ve sivil toplum örgütleri ile birlikte İzmir'in gelecek 30 yılını planlarken,aynı zamanda kentimizin sağlıklaştırılmasına ilişkin projeleri de birlikte oluşturup yaşama geçirmektir.

İzmir'i mimarlık özelinde ele aldığımızda; yeni tasarımların yaratılıp oluşturulmasında kentimizin ve bölgemizin tarihi serüveninin bizlere kazandırdığı birikimlerden de yararlanılması ve özgün tasarımların ortaya konması gerektiği düşüncesindeyim. Geçmişten günümüze taşınan tarihi-mimari değerleri koruma gayretlerimizin yanında, ancak böylesi yaratıcılıklarla geçmişle günümüz çağdaş mimarisi arasında bir bağ-köprü oluşturabileceğimiz kanısındayım. Kuşkusuz böyle bir yaklaşım, kentimize de estetik değerler katacak, günümüzün global dünyasında tanıtımı ve pazarlanmasına katkı sağlayabilecektir.

İzmir'i bir kent olarak ele aldığımızda; sözünü ettiğim bu yaklaşım paralelinde, tarihi değerleri korunmuş, gün yüzüne çıkarılıp algılanabilir kılan düzenlemeler ile kente ve dünya insanlığının hizmetine sunulmuş; Körfezi tamamen temizlenmiş ve çevresi ile kullanılabilir hale getirilmiş; mevcut yeşil alanları korunurken, yeşil dokusu daha da güçlendirilmiş; 3. Kent Merkezi ile yeni bir cazibe merkezi oluşturulmuş; Yarımada Projesi ve EXPO adaylığı ile dünya pazarına sunulmuş; dolayısıyla gelişen turizmine paralel olarak ticareti canlanmış; çevre kalitesi ve yaşam standardı yükselmiş kentlilerin oluşturduğu bir İzmir düşlüyorum.

İzmir'i diğer şehirlerden farklı kılan nedir sizce? Diğer bir deyişle İzmir'in kentsel avantajlarını siz neler olarak görüyorsunuz? İzmir, bu avantajlarını nasıl fırsata dönüştürebilir, ulusal ve uluslar arası bir cazibe merkezi olma yolunda yapması gerekenler nelerdir?

İzmir'i diğer şehirlerden farklı kılan çok sayıda özelliğini saymak mümkün. Bunların en başına, hoşgörüsü ve demokratik anlayışı gelişmiş insan yapısını koymak gerekir. Bu yapı, İzmir'i diğer kentlerden ayıran en önemli özelliğidir ve kentimiz için büyük avantajdır. Çünkü bu yapı, İzmir'in kentlilik kültünü de belirlemekte; sosyal yaşam ve kültürel anlayış bakımından göç ile İzmir'e gelenlerin uyumunu da kolaylaştırmaktadır. Bir arada yaşama kültürü, hiç kuşkusuz kentin gelişimi ve geleceğinin oluşturulması bakımından önemli bir avantajdır.

İzmir, tarih boyunca bir liman kenti olarak Çanakkale'den Fethiye'ye kadar uzanan geniş bir hinterlandın merkezi olmuştur. Son yıllarda bölgedeki yönlendirici konumunu kaybetmiş gibi görünse de limanı ve ticareti ile halen bu hinterlandın merkezi olma avantajına sahiptir.

Bir bütün olarak bölgemiz ve kentimiz tarihten gelen uygarlıkların birikimine sahiptir. Doğal güzellik ve zenginliklerle bezenmiştir. Coğrafi konumu gereği hem bütünüyle Akdeniz'e hem de Avrupa'ya ve değişik coğrafyalara hitap edebilecek avantajlara sahiptir.

İzmir'in vizyonu; kentin dinamikleri tarafından ortak akıl ile "Liman, ticaret, sanayi, turizm, fuarlar-kongreler ve kültür-sanat kenti" olarak belirlenmiştir. Bu vizyon doğrudur. Ancak, bu vizyon oluşumu içinde kanımca bizim turizm olgusunu ön plana çıkarmamız gerekir. Çünkü, turizm, sanayi dışındaki diğer tüm unsurlarla birlikte ele alınabilir ve birçok unsuru tetikleyerek gelişimine katkı sağlayabilir.

Kentimizin ve bölgemizin tarihi birikimlerini, jeotermal kaynaklarını, güzel doğasını, denizini, kumunu ve güneşini, ören yerlerini, eğitim olanaklarını bir bütünlük içinde planlayarak turizm alanında değerlendirebiliriz.

Bugüne değin pek konuşmadığımız, İzmir'in güneyinde çok değerli bir Yarımada bölgemiz var. Bu bölgeyi bir "Yarımada Projesi" ile dünya kenti İzmir hedefi doğrultusunda ulusal ve uluslar arası alanda bir cazibe merkezi olarak satabilir, pazarlayabiliriz. Aday olduğumuz EXPO 2015'i de böylesi bir proje kapsamında bölge için ele alabiliriz. Bu yaklaşımı; başta siz değerli mimarlarımız olmak üzere İzmir adına fikir yürüten tüm dinamiklerimiz ile tartışmamız gerektiği düşüncesindeyim.

İzmir'in EXPO 2015 Sergisi'ne adaylığı gündemde. İzmir'de EXPO nasıl bir organizasyon olmalı, nasıl bir çevrede gerçekleşmeli? Başarılı bir EXPO için nasıl bir ortam oluşturulmalı sizce?

EXPO 2015'e gelince;

23. Dünya Üniversiteler yaz Spor Oyunları'nı sıfır hata ile başarmanın verdiği motivasyon ile İzmir olarak bir dünya sergisi olan EXPO 2015 fuarına aday olduk.

EXPO için çizdiğimiz vizyon, dünya sergisidir, tanıtımdır, kalkınmadır, kentin geleceğini şekillendirmedir. Hangi tema ile ve nerede yaparsak kent için en büyük yararı sağlarız sorularının yanıtını, kafamızın içini boşaltarak, koşullanmaları bir kenara bırakarak yalnızca İzmir ve ülke için en iyisini düşünerek vermeliyiz. Kişisel ihtiraslarımızı, çıkarlarımızı, kurumsal çıkarlarımızı bir kenara bırakarak konuya bakmalıyız. Zaten İzmir turizm alanında gelişmelidir. Bu kent bunun üzerine yürümelidir. EXPO'nun Yarımada'ya yönelik olmasının kenti ayağa kaldıracağına ve en büyük yararı sağlayacağına inanıyorum.

EXPO'lar, bugüne kadar gerçekleştirildikleri ülkelerde ulusal bir mesele olarak ele alınıp, uluslar arası bir proje olarak gerçekleştirilmiştir. Ülkelerin ve gerçekleştirildikleri kentin tanıtımına büyük katkıları olmaktadır. Ayrıca EXPO'lar, gerçekleştirildikleri kentler için birer gelişim-değişim projesi olarak uygulanmıştır.

Bu bakımdan; EXPO organizasyonu içerisinde yerel yönetim ve merkezi idarenin yanı sıra İzmir'in tüm dinamiklerinin güçlü bir şekilde temsil edilmesi, aktif olarak yer alması gerekir. İzmir'in geleceğini şekillendirecek, bir tramplen tahtası işlevi görecek olan EXPO projesi, demokratik tartışma süreci işletilerek oluşturulmalı ve kentimize kazandırılmalıdır.

Bu bağlamda mesleğinin temeli tasarım, proje ve kent planlama olan biz mimarlardan beklentileriniz nelerdir? Bu soruyu daha da genelleştirirsek mimarların kente, topluma karşı tavrı ve tarzı nasıl olmalı sizce? Mesleğimizden, meslek örgütümüzden beklentileriniz nelerdir?

Mesleğinin temeli tasarım, proje ve kent planlama olan mimarlarımızın, kentimizin geleceğine ilişkin fikir oluşturma sürecine katılmaları, kentin geleceğinin şekillenmesine katkı koyacak projeleri gündeme getirmelerini bekliyorum.

Mimarların, mimarlık mesleğinin, diğer pek çok meslek alanında olduğu gibi kente, ülkeye ve topluma karşı ödevleri olduğuna inanıyorum. İzmirli mimarlarımızın ve meslek örgütlerinin, bu toplumsal duyarlılığı taşıdığına içtenlikle inanıyorum.

Mimarlarımızı, meslek örgütlerini ve odalarını, kentimiz için birlikte olmaya çağırıyorum. Ortak akılda buluşarak, kentimiz ve hemşehrilerimiz için, hep birlikte daha güzel işler başarmayı diliyorum.

Sayın Başkan, vakit ayırdığınız için teşekkür ederiz.